Cze
18
Socjalizacja szczeniąt

Socjalizacja to proces mający na celu ukształtowanie i przystosowanie jednostki do poprawnego życia w danej zbiorowości. W przypadku szczeniąt proces ten ma za zadanie pomoc w nabyciu umiejętności i przyswojeniu zachowań, które mogą być kluczowe w staniu się integralną częścią społeczeństwa ludzkiego. Mowa o  przystosowaniu się do życia wśród ludzi oraz otaczających dźwięków, widoków i zapachów. Pomimo, że przez większość czasu szczeniaki potrafią nabywać umiejętności społeczne bez naszej bezpośredniej ingerencji lub specjalistycznego treningu, warto pamiętać, by wspomagać szczeniaka w jego nauce, gdy nadarzy się ku temu okazja. Dobrą decyzją jest, by rozpocząć proces socjalizacji, gdy szczeniak ukończy trzy tygodnie – jest on wówczas bardzo otwarty na nowe doświadczenia i łatwo przyswaja informacje. Szczeniak, który został dobrze oswojony z otoczeniem i przystosowany do panujących zasad powinien być spokojniejszy i lepiej znosić stresujące sytuacje. Im szerszy wachlarz doświadczeń, którym zostaje poddany szczeniak, tym większa szansa na pożądane zachowanie w podobnych sytuacji w przyszłości. Dodatkowo, możliwość wystąpienie agresywnego zachowania psa będzie proporcjonalnie mniejsza. Rodzaj czynników, do których powinniśmy przystosować szczeniaka tak naprawdę zależy od środowiska, w którym będzie dorastać. Zadanie człowieka sprowadza się zatem do oswajania pupila z dźwiękiem pociągu lub nadjeżdżającej śmieciarki, przebywania w towarzystwie kotów, biegających dzieci czy płaczących noworodków. Po 4 miesiącu życia pies staje się bardziej oporny na nowe doświadczenia i może przejawiać nieufność w stosunku do ludzi i wydarzeń.

Beztroskie podejście szczeniaka względem innych psów nie będzie trwać wiecznie i jeśli zbagatelizuje się znaczenie socjalizacji w jego prawidłowym rozwoju, to po ukończeniu 1-2 roku życia bezgraniczne zaufanie może przerodzić się w strach i podejrzliwość. W związku z tym zabawa z psem sąsiadów lub naszym starszym psem (jeśli go posiadamy) może okazać się niewystarczająca. Szczeniak powinien mieć możliwość poznawać i bawić się bez smyczy z jak największą ilością szczeniaków i dorosłych, przyjacielsko nastawionych psów. Przy wszelkich kontaktach należy zwrócić uwagę czy wszyscy uczestnicy zabawy mają aktualne szczepienia. Wszystko to ma na celu nauczenie szczeniaka psiej etykiety i odróżniania sygnałów, które psy używają do komunikowania się między sobą. Podczas pierwszego spotkania neutralnie lub przyjaźnie nastawione psy będą unikać kontaktu wzrokowego, podchodzić do siebie z boku czujnie się obwąchując. Niezaznajomiony z tym powitaniem szczeniak prawdopodobnie spróbuje podejścia nos w nos, co może zostać negatywnie odczytane przez pozostałe psy i w zależności od predyspozycji drugiego osobnika zasygnalizowane przez jeden z sygnałów z drabiny psiej agresji.

Podobnie ma się sytuacja w przypadku, gdy szczeniak trafia do rodziny, w której mamy już dorosłego psa. Mogłoby się wydawać, że wprowadzenie „świeżej krwi” do otoczenia ożywi lub wręcz odmłodzi naszego dojrzałego pupila, który dodatkowo sprawnie wyczuje brak doświadczenia nowego domownika i będzie wobec niego wyrozumiały. W rzeczywistości wiele spokojnych i ułożonych psów może okazać niezadowolenie lub brak tolerancji wobec beztroskiego i hałaśliwego zachowania szczeniaka. Przeważnie najlepszym kompanem dla pełnego energii psa będzie osobnik o podobnym temperamencie i potrzebach ruchowych. Istnieją jednak sposoby, które mogą umocnić relacje między dorosłym psem i szczeniakiem, a proces socjalizacji przebiegnie dużo szybciej i efektywniej, jeśli starszy z psów jest przyjaźnie nastawiony do pozostałych czworonogów. Dobrym rozwiązaniem może okazać się początkowe umieszczenie szczeniaka w pomieszczeniu, którego starszy z psów nie używa w celu spania i jedzenia. Na tym etapie karmienie, zabawa i trening szczeniaka powinny się odbywać bez obecności drugiego psa. W zależności od reakcji dorosłego psa, okres odseparowania może trwać godzinę, tydzień lub dłużej. Jeśli jest taka możliwość, pierwsze spotkanie powinno odbyć się na neutralnym terenie.

W przypadku, gdy pies reaguje agresywnie w stosunku do pozostałych psów będąc na smyczy, dobrym rozwiązaniem mogą okazać się krótkie, dziesięciominutowe sesje, podczas których agresywny pies trzymany będzie w bezpieczniej odległości od szczeniaka. Jeśli podczas któregokolwiek ze spotkań dorosły pies nie okaże zainteresowania szczeniakiem, nie należy go zmuszać do „przywitania się”. Jeśli pies postanowi zbliżyć się do szczeniaka, a ten w typowy dla szczeniaków sposób skoczy na niego, delikatnie, ale stanowczo należy nakłonić malca do zaprzestania tej czynności i położenia wszystkich łap na podłodze. Jeśli reakcją na skok szczeniaka okaże się warczenie, nie należy karcić dorosłego psa za jego zachowanie. Warczenie jest w tym przypadku akceptowalnym sposobem sygnalizowania nieprawidłowego zachowania szczeniaka. Poprawne jest zwrócić psu uwagę w przypadku kłapnięcia lub gwałtownego rzucenia się w stronę szczeniaka. Bardzo często dorosłe psy będą ignorować obecność szczeniaka. Dopóki szczeniak nie zacznie przeszkadzać psu, można pozwolić by ten podążał za nim i obwąchiwał. Wspólne spacery są świetnym sposobem na zacieśnianie więzi. Nawet jeden lub dwa spacery dziennie w pierwszym tygodniu znajomości mogą okazać się bardzo przydatne w budowaniu pozytywnych relacji. Jeśli wszystko idzie w odpowiednim kierunku, można pokusić się o umożliwienie obu psom zabawę bez smyczy. Ważne jest jednak, by zapewnić im dostatecznie dużo przestrzeni do swobodnego przemieszczania się i pochować wszelkie zabawek z wydzielonej strefy zabaw.  W przeciwnym razie mogą one stać się powodem walki. Zabawę należy zakończyć, gdy starszy z psów zacznie przejawiać oznaki poirytowania, takie jak unikanie szczeniaka, warczenie, czy kłapanie.

Dorosłe psy wykazują wyrozumiałość wobec szczeniąt, szczególnie do momentu, gdy osiągną one wiek ok. 4 – 4,5 miesiąca. Szczenięta dopiero uczą się prawidłowego zachowania w stosunku do innych psów, mogąc liczyć na ich cierpliwość i pobłażliwość. Próby pogryzania czy skakania przez szczeniaka zwykle zostaną zignorowane przez dorosłego psa. Nie oznacza to jednak, że wdrażanie procesu socjalizacji szczenięcia powinno być zbagatelizowane. Koniec „okresu ochronnego” dopadnie każdego szczeniaka, a im dłużej właściciel będzie zwlekać z przystosowaniem pupila do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie, tym trudniej będzie uzyskać wymarzony efekt.

 

Źródła:

Perfect Puppy Training Step by Step in 14 Days, Lulu.com, 2014, Leslie K. McDaniel
The puppy manual, Adopt-a-Pet.com, 2013, Jennifer Warner
Master puppy training in record time, Salidadogs.com, Laura J. Bussing